Khi phụ huynh cùng lớp nhắn riêng cho bạn lúc khuya, bạn không cần trả lời ngay trong đêm: tin hỏi bài, nhờ chụp vở thì đáp sáng hôm sau trước giờ đi học, tin than phiền giáo viên hay rủ góp ý tập thể thì đáp ngắn, không bình luận về cô, và nếu tình trạng lặp lại thì nói rõ một lần về khung giờ bạn tiện trả lời. Riêng tin báo chuyện gấp liên quan an toàn của trẻ thì gọi lại ngay.
Người hay bị nhắn riêng lúc khuya thường là người trong ban đại diện cha mẹ học sinh, người nhiệt tình trong nhóm lớp, hoặc đơn giản là người có con học giỏi nên hay được hỏi bài. Bạn không phải giáo viên, không phải tổng đài, nhưng cũng không muốn bị coi là khó gần với các phụ huynh khác. Bài này đi qua các kiểu tin nhắn khuya hay gặp, giờ nào đáp gì, câu mẫu, và cách giữ không khí vui vẻ ở nhóm lớp.
Vì sao tin nhắn phụ huynh hay đến lúc khuya
Mười giờ đêm là giờ nhiều cha mẹ mới ngồi xuống kèm con làm bài. Con mở vở ra mới nhớ quên chép đề, quên mang sách, không biết cô giao trang nào. Bố mẹ nhắn nhóm lớp thì ngại làm phiền hai mươi nhà, nên nhắn riêng người quen hoặc người hay trả lời trong nhóm. Với họ, đó là một câu hỏi nhỏ, hỏi xong là cho con làm bài tiếp. Với bạn, đó là tin nhắn thứ ba trong tối, lúc bạn đang ru con ngủ.
Kiểu thứ hai đến muộn hơn, khoảng mười một giờ: phụ huynh vừa đọc một thông báo của cô, hoặc nghe con kể chuyện ở lớp, rồi nằm không ngủ được, nhắn cho người mình nghĩ là sẽ hiểu. Tin kiểu này thường dài, mở đầu bằng "chị ơi em hỏi tí", rồi kể cả một câu chuyện. Người nhắn đang lo thật, họ không có ý bắt bạn thức cùng.
Hiểu như vậy giúp bạn bớt bực, nhưng không có nghĩa là bạn phải trả lời theo giờ của họ. Một chi tiết mà người trong ban đại diện nào cũng biết: trả lời lúc mười một giờ đêm một lần thì từ đó trở đi tin nhắn sẽ đến lúc mười một giờ đêm, vì người ta học được rằng giờ đó bạn vẫn thức.
Mỗi kiểu tin nhắn đáp lúc nào
Không phải tin nào cũng giống nhau. Chia ra như sau để bạn khỏi phải nghĩ mỗi lần điện thoại sáng lên.
| Kiểu tin nhắn khuya | Đáp lúc nào | Đáp thế nào |
|---|---|---|
| Hỏi bài tập, trang sách, đề cô giao | Sáng hôm sau, trước giờ đi học | Gửi ảnh hoặc câu trả lời ngắn, chỉ nhóm lớp nếu tin đã có ở đó |
| Nhờ chụp vở, chụp bài của con mình | Sáng hôm sau hoặc từ chối nhẹ | Chụp đề thì được, chụp bài làm của con thì cân nhắc |
| Than phiền về cô giáo, về học sinh khác | Hôm sau, ngắn | Nghe, không bình luận về người vắng mặt, gợi ý trao đổi trực tiếp với cô |
| Rủ góp tiền, rủ ký tên chung | Hôm sau, sau khi đã nghĩ kỹ | Không nhận lời trong đêm |
| Hỏi chuyện riêng nhà bạn, con bạn | Không cần trả lời chi tiết | Đáp chung chung, chuyển chủ đề |
| Trẻ bị thương, mất tích, chuyện an toàn | Ngay lập tức | Gọi lại, nếu nguy hiểm gọi 113, chuyện liên quan trẻ em gọi 111 |
Chỉ có hàng cuối cần bạn trả lời ngay. Năm hàng còn lại đều đợi được tới sáng, và người nhắn cũng thường đã quên câu hỏi khi con đi ngủ. Nhiều người thấy nhẹ hẳn khi nhận ra điều đơn giản đó.
Khi tin nhắn khuya lặp lại: nói một lần cho rõ
Nếu một hai lần thì cứ đáp vào buổi sáng là đủ. Khi đã thành nếp, mỗi tuần vài lần, thì nên nói rõ một lần.
- Chọn lúc nói vào ban ngày, khi hai bên đều thong thả, ví dụ lúc đón con ở cổng trường hoặc một tin nhắn buổi trưa. Không nói trong đêm khi đang bị nhắn.
- Mở bằng điều tốt: bạn vui khi giúp được, bạn hiểu buổi tối các mẹ các bố đều bận kèm con.
- Nói khung giờ của mình bằng một câu, không giải thích dài: buổi tối sau chín giờ bạn tắt điện thoại để lo cho con ngủ.
- Đưa một đường khác: hỏi bài thì nhắn nhóm lớp, nhiều người cùng trả lời được, hoặc nhắn trước bảy giờ tối.
- Sau đó giữ đúng: tin nào đến sau chín giờ thì sáng mới đáp, kể cả khi bạn đang thức và thấy tin.
Bước cuối là bước hay bị bỏ. Người cả nể nói rõ xong, tối hôm sau thấy tin đến lại trả lời ngay "vì tiện tay", và lời nói hôm trước mất tác dụng. Giữ hai ba tuần là người kia tự đổi giờ nhắn.
Câu nói mẫu, từ mềm tới rõ
Trả lời tin hỏi bài vào sáng hôm sau: "Chị ơi tối qua em ngủ sớm nên giờ mới thấy tin. Bài cô giao trang 34 nha chị, em gửi ảnh đây. Lần sau chị nhắn nhóm lớp cho nhanh, nhiều mẹ thức khuya hơn em." Câu cuối nói nhẹ mà người ta hiểu.
Nói rõ khung giờ khi gặp ở cổng trường: "Chị ơi, buổi tối từ chín giờ em hay tắt máy để cho bé ngủ, nên có gì chị nhắn trước giờ đó em mới trả lời kịp nha. Chứ không phải em lơ chị đâu."
Với phụ huynh hay nhờ chụp bài làm của con mình: "Đề thì em chụp chị được, chứ bài làm của con em thì thôi chị ạ, em muốn bé nhà chị tự làm, sai thì cô sửa cho." Từ chối phần bài làm nhưng vẫn giúp phần đề.
Với tin than phiền giáo viên lúc khuya: "Em hiểu chị lo cho bé. Chuyện này chị nhắn hẹn gặp cô trực tiếp thì rõ nhất, em không ở trong lớp nên không dám nói gì." Không theo phe, không bình luận về người vắng mặt.
Khi đã nói mà vẫn bị nhắn liên tục: "Em nhắc lại chuyện giờ giấc hôm trước nha chị, sau chín giờ em không xem điện thoại. Có việc của lớp thì chị nhắn trong nhóm để cả ban cùng biết." Rõ ràng, không giận, không thêm lý do.
Sai hay gặp khiến tin khuya ngày càng nhiều
Phần lớn người bị nhắn khuya đã vô tình tập cho người khác thói quen đó.
- Trả lời ngay trong đêm "cho xong", vì nghĩ chỉ mất một phút. Một phút mỗi tối, năm tối một tuần, và người nhắn học được rằng bạn luôn thức.
- Trả lời rất nhiệt tình và dài, kèm lời khuyên cách kèm con. Người kia thấy bạn sẵn lòng, lần sau hỏi nhiều hơn.
- Nói dối là điện thoại hỏng, mất sóng. Lời nói dối không đổi được thói quen của người kia, chỉ hoãn lại.
- Hùa theo khi phụ huynh khác than phiền cô giáo hay một bạn trong lớp. Tin nhắn riêng lúc khuya có thể bị chụp lại, và lời bạn nói thành lời của "người trong ban đại diện".
- Than với người khác trong nhóm về phụ huynh hay nhắn khuya thay vì nói thẳng với người đó.
Cái chung của những sai này là tránh nói thẳng một câu rõ ràng. Một câu nói vào ban ngày, nhẹ nhàng, thay được hàng chục tin nhắn đêm và không làm ai mất lòng.
Khi bạn trong ban đại diện: tách việc của lớp ra khỏi tin nhắn riêng
Người trong ban đại diện bị nhắn riêng nhiều gấp mấy lần phụ huynh khác, vì ai cũng nghĩ hỏi bạn là nhanh nhất. Cách bền nhất là đưa việc của lớp về đúng chỗ: thông báo chung để ghim trong nhóm, khoản thu chi ghi trong một tệp chung cả lớp xem được, câu hỏi chung trả lời trong nhóm để người sau khỏi hỏi lại.
Đầu năm học, ban đại diện có thể thống nhất và đăng một tin ngắn trong nhóm: "Các ba mẹ ơi, ban đại diện xin trả lời tin nhắn từ bảy giờ sáng tới chín giờ tối. Việc chung của lớp mình trao đổi trong nhóm để cả lớp cùng nắm nha." Nói từ đầu, nói chung cho cả lớp, thì không ai thấy bị nhắm vào.
Khi có phụ huynh nhắn riêng hỏi chuyện tiền quỹ hay chuyện chung của lớp, trả lời ngắn rồi chuyển vào nhóm: "Câu này nhiều mẹ chắc cũng thắc mắc, em trả lời trong nhóm luôn nha chị." Cách này minh bạch hơn, và bạn không phải nói một chuyện hai mươi lần.
Chuyện tiền thì luôn cẩn thận: không nhận chuyển khoản vào tài khoản riêng qua tin nhắn đêm, không nhận lời ứng trước thay cho lớp. Ví dụ giả định một khoản góp quà cuối năm, cả ban cùng biết và ghi chép thì không ai phải nghi ai.
Khi tin nhắn khuya là chuyện hai đứa trẻ va chạm
Có một loại tin nhắn riêng khó hơn cả: mười giờ rưỡi tối, mẹ của một bạn cùng lớp nhắn rằng con bạn đẩy con chị ấy ngã ở giờ ra chơi, kèm ảnh vết xước ở tay. Tin nhắn có khi bình tĩnh, có khi đầy bực bội. Bạn chưa kịp hỏi con mình, con đã ngủ, và bạn bị đặt vào thế phải trả lời ngay.
Đừng trả lời phần đúng sai trong đêm. Đáp một tin ngắn để người kia biết bạn đã đọc và coi trọng chuyện này: "Em đọc rồi chị, em xin lỗi vì bé bị đau. Bé nhà em ngủ rồi, sáng mai em hỏi con rồi nhắn chị nha." Câu này không nhận lỗi thay con khi chưa biết đầu đuôi, cũng không cãi lại. Người mẹ đang lo cho con mình cần nhất là biết có người đang nghe.
Sáng hôm sau, hỏi con nhẹ nhàng, nghe cả câu chuyện. Nếu con có lỗi, nhắn lại xin lỗi rõ ràng và cho biết bạn đã nói chuyện với con. Nếu câu chuyện khác với điều người kia kể, gợi ý cả hai cùng hỏi cô giáo, người chứng kiến ở lớp: "Bé nhà em kể hơi khác, hay mình nhờ cô xem giúp chuyện hôm qua, cho hai bé cùng hiểu chị nhé."
Đừng tranh cãi qua tin nhắn đêm, đừng chụp tin nhắn gửi cho người khác trong lớp để hỏi ý. Chuyện giữa hai đứa trẻ thường hết sau vài ngày, còn chuyện giữa hai người lớn qua tin nhắn đêm thì có khi kéo dài cả năm học.
Câu hỏi thường gặp
Phụ huynh khác nhắn lúc khuya mà không trả lời có bất lịch sự không?
Không bất lịch sự nếu bạn trả lời vào buổi sáng với giọng vui vẻ. Phần lớn người nhắn khuya chỉ tranh thủ lúc họ rảnh, họ không đòi bạn phải trả lời ngay, và một câu trả lời sáng sớm trước giờ học vẫn kịp cho việc của họ.
Có nên chụp bài làm của con mình cho phụ huynh khác không?
Chụp đề bài hay trang sách thì được, nhưng bài làm của con thì nên cân nhắc, vì con nhà kia dễ chép lại và cô giáo khó biết con thật sự hiểu tới đâu. Từ chối phần bài làm bằng một câu nhẹ, rồi vẫn giúp phần đề, thường không ai phật lòng.
Phụ huynh than phiền giáo viên với mình thì nên trả lời sao?
Nghe và tỏ ra hiểu nỗi lo của họ, nhưng không bình luận về cô giáo hay học sinh khác qua tin nhắn riêng. Gợi ý họ hẹn gặp cô trực tiếp để nói chuyện cụ thể, vì đó là cách giải quyết rõ nhất cho đứa trẻ.
Làm sao nói khung giờ trả lời mà không bị coi là khó gần?
Nói vào ban ngày, mở đầu bằng việc bạn vui khi giúp được, rồi nói khung giờ bằng một câu kèm lý do đơn giản như lo cho con ngủ. Đưa thêm một cách khác để hỏi, như nhắn nhóm lớp, để người kia không thấy bị đóng cửa.
Khi nào thì cần trả lời phụ huynh khác ngay trong đêm?
Khi tin nhắn liên quan đến an toàn của trẻ như bị thương, đi lạc, không về nhà, hoặc có chuyện nguy hiểm thì cần trả lời và gọi lại ngay. Nếu nguy hiểm thì gọi 113, chuyện liên quan trẻ em có thể gọi Tổng đài 111.