TonTrong.comTôn Trọng
Ranh giới ở công sở

Đồng nghiệp mượn đồ không trả: nhắc khéo, đòi lại và lần sau nói không

Cục sạc, chiếc ô, tai nghe, ít tiền lẻ cho đồng nghiệp mượn rồi không thấy trả. Câu nhắc khéo theo từng mức, cách đòi lại món đắt tiền và từ chối cho mượn lần sau.

In an office corridor near the elevator, a Vietnamese man in an aqua polo shirt hands a folded umbrella back to an older colleague, both smiling, morning light

Khi đồng nghiệp mượn đồ không trả, cách êm nhất là nhắc sớm bằng một câu cụ thể, nêu rõ món đồ và lúc bạn cần dùng; nếu nhắc hai lần vẫn chưa trả, nói thẳng nhưng nhẹ nhàng rằng bạn cần lấy lại hôm nay. Với người hay mượn mà quên, lần sau có thể từ chối cho mượn hoặc cho mượn kèm điều kiện rõ, không cần giải thích dài hay ngại ngùng.

Tình huống giả định: anh S ngồi cạnh lối đi trong một văn phòng thiết kế, bàn lúc nào cũng có đủ thứ: cục sạc dự phòng, chiếc ô gấp, bộ bút màu, tai nghe, cả hộp trà gừng. Đồng nghiệp hay ghé mượn, phần lớn trả, nhưng có vài món đi luôn: cục sạc mượn ba tuần chưa thấy, chiếc ô cho mượn từ hôm mưa đầu mùa. Phần dưới là cách anh S nhắc, đòi và giữ đồ mà không thành người khó tính trong phòng.

Vì sao đồ cho mượn ở chỗ làm hay "đi luôn"

Ở văn phòng, đồ cho mượn thường là những món nhỏ, giá trị không lớn, nên cả người mượn lẫn người cho đều không coi là chuyện nghiêm túc. Người mượn cầm cục sạc về bàn, cắm vào, rồi bỏ vào túi lúc tan làm mà không để ý. Hôm sau họ không nhớ đó là đồ của ai. Chiếc ô dùng xong để ở nhà, chờ hôm mưa mới mang theo, mà hôm mưa thì lại cần dùng.

Người cho mượn thì ngại nhắc vì sợ bị coi là tính toán, nhất là với món rẻ. Anh S nghĩ "có mấy chục nghìn, nhắc thì kỳ", nhưng mỗi lần cần sạc điện thoại mà không có, anh lại thấy bực. Cái bực nhỏ cộng lại qua nhiều tuần, và tới một ngày nó bung ra thành một câu nói nặng lời không cân xứng với món đồ.

Điều cần nhớ: người mượn không trả phần lớn là quên, không phải chiếm. Họ sẽ trả ngay nếu được nhắc rõ. Nhắc đồ không phải là tính toán, mà là giúp người kia không vô tình giữ đồ của bạn. Và với những món đắt hơn như tai nghe tốt, máy tính cầm tay, sách chuyên môn, nhắc lại càng cần thiết, vì để lâu người kia có thể làm hỏng hoặc làm mất.

Người làm văn phòng lâu năm đều biết cảnh này: cuối năm dọn bàn, mỗi người lôi ra vài món chẳng nhớ của ai, một cây kéo, hai cái bút dạ, một cục sạc lạ. Những món đó từng là đồ của ai đó, người đã ngại nhắc rồi đi mua cái mới. Nhắc sớm một câu thì cả hai đỡ phải tốn thêm tiền và đỡ một cái bực không đáng có.

Câu nhắc theo từng mức, từ nhẹ tới rõ

Mức một, nhắc gắn với lúc bạn cần. "Ơi K, cục sạc của anh em còn dùng không? Chiều nay anh đi gặp khách, cần mang theo." Nhắc gắn với lý do cụ thể khiến người kia thấy tự nhiên, không ai nghĩ bạn đang đòi nợ.

Mức hai, nhắc kèm thời điểm trả. "Chị ơi, chiếc ô hôm trước chị mượn, mai chị mang vào giúp em nhé, tuần này hay mưa chiều." Đưa ra một thời điểm cụ thể giúp người hay quên có mốc để nhớ.

Mức ba, nhắn tin để họ không quên lần nữa. "Chị ơi em nhắn để chị nhớ, sáng mai chị mang chiếc ô xanh vào giúp em nhé. Cảm ơn chị." Tin nhắn buổi tối có tác dụng như một lời nhắc trên điện thoại của họ.

Mức bốn, nói thẳng khi đã nhắc hai lần. "K ơi, cục sạc anh nhắc em hai lần rồi đấy. Hôm nay em trả anh nhé, anh cần dùng." Giọng vui vẻ nhưng rõ, không vòng vo.

Mức năm, khi đồ đã bị làm mất hoặc hỏng. "Nếu em lỡ làm mất thì em nói anh biết, mình tính cách nào cho gọn, chứ anh không muốn chuyện này cứ lửng lơ." Câu này mở đường cho người kia nhận lỗi mà không quá xấu hổ, và đưa chuyện tới kết thúc.

Khi người mượn là tiền lẻ, không phải đồ

Ở văn phòng hay có kiểu mượn tiền lẻ: "cho em ứng năm mươi nghìn mua cơm, mai em gửi", "chị trả hộ em ly cà phê nhé". Ví dụ giả định, mỗi lần năm mươi nghìn, một tháng bốn năm lần, cộng lại thành một khoản không nhỏ mà người cho mượn ngại nhắc nhất, vì nhắc tiền nghe nặng hơn nhắc đồ.

Cách nhắc tiền lẻ nên gọn và đều. Ngay hôm sau: "Em ơi năm mươi nghìn hôm qua em chuyển khoản cho chị nhé, chị gửi số tài khoản đây." Gửi kèm thông tin chuyển khoản giúp người kia trả ngay trong mười giây, không phải đi tìm tiền mặt. Đa số người sẽ trả luôn vì đúng là họ chỉ quên.

Với người hay ứng mà hay quên, lần sau bạn đổi cách: "Chị không mang tiền mặt, em chuyển khoản trả quán luôn nhé." Hoặc rõ hơn: "Lần trước em còn chưa gửi chị, chị không ứng thêm được đâu em." Câu thứ hai nghe thẳng, nhưng nói với giọng bình thường thì không làm ai mất mặt. Chuyện vay tiền lớn hơn giữa đồng nghiệp là một câu chuyện khác, cần cân nhắc kỹ hơn nhiều, không nên gộp vào kiểu ứng tiền lẻ hằng ngày.

Khi người mượn là sếp hoặc người lớn tuổi hơn

Đòi đồ từ đồng nghiệp ngang hàng đã ngại, đòi từ sếp hay từ cô chú lớn tuổi trong phòng còn ngại hơn. Nhiều người chọn coi như mất cho xong. Nhưng sếp cũng quên như mọi người, và phần lớn sẽ thấy áy náy nếu biết mình giữ đồ của nhân viên mấy tuần liền.

Câu nhắc với sếp nên gắn với công việc hoặc nhu cầu cụ thể: "Dạ anh ơi, cuốn sách chuyên môn hôm trước anh mượn, tuần sau em cần tra lại cho dự án mới, anh đọc xong thì cho em xin lại nhé." Cách nói này lễ độ, có lý do rõ, và để sếp chủ động trả.

Với cô chú lớn tuổi, thêm chút thân tình: "Cô ơi, hộp đựng cơm của cháu hôm trước cô mượn đựng canh, mai cô mang vào giúp cháu nhé, nhà cháu chỉ còn mỗi cái đó." Người lớn tuổi thường trả ngay kèm theo một món quà quê nho nhỏ để cảm ơn. Đừng để cái ngại vai vế làm bạn mất đồ, rồi mất luôn sự thoải mái mỗi lần gặp họ.

Nói dở và nói được khi đòi đồ

Mấy cách đòi đồ dưới đây làm người kia phật lòng hoặc khiến chuyện kéo dài:

Nói dởVì sao dởNói được
Nhắc vu vơ trong nhóm chat: "ai cầm cục sạc của mình thì trả nhé"Người mượn thấy bị bêu tên gián tiếpNhắn riêng đúng người, nói đúng món đồ
"Mượn gì cũng không trả"Gắn nhãn cả con người, người kia tự ái"Cục sạc tuần trước em trả anh hôm nay nhé"
Đợi họ tự nhớ, trong lòng bực dầnCái bực bung ra thành một câu nặng lờiNhắc sớm, trong vòng vài ngày
Tự lấy lại ở bàn họ khi họ vắngDễ bị hiểu nhầm là lục đồ người khácNhắn trước rồi lấy, hoặc chờ họ đưa
"Thôi không cần trả đâu" khi thật ra cầnMất đồ, lần sau họ lại mượn"Anh cần nó, em trả anh nhé"

Không cần xin lỗi khi nhắc đồ của chính mình. Câu "em xin lỗi nhé, ngại quá, cho em hỏi cục sạc…" làm cho người nhắc có vẻ như đang làm phiền. Một lời nhắc thẳng thắn, vui vẻ là đủ lịch sự. Người nghe thường còn thấy nhẹ nhõm, vì được nhắc đúng lúc trước khi món đồ bị lẫn vào đồ nhà mình.

Lần sau: cho mượn có điều kiện, hoặc nói không

Với người mượn rồi trả đầy đủ, cứ cho mượn thoải mái, đó là cái tình của người cùng phòng. Với người hay mượn mà quên, bạn có quyền đổi cách. Cách nhẹ nhất là cho mượn tại chỗ: "Em cắm sạc ở bàn anh luôn nhé, sạc xong để lại đây giúp anh." Đồ không rời bàn bạn, người kia vẫn được giúp.

Cách thứ hai là cho mượn kèm thời hạn: "Ừ em cầm đi, chiều nay trước năm giờ trả anh nhé, anh cần mang về." Một mốc giờ cụ thể giúp người hay quên nhớ hơn câu "dùng xong trả anh".

Cách thứ ba là từ chối, khi người đó đã nhiều lần không trả: "Lần này anh không cho mượn được, lần trước cục sạc em giữ hơi lâu nên anh cần giữ bên mình." Hoặc ngắn hơn: "Cái này anh cần dùng cả ngày em ạ." Bạn không cần nói dối là đồ bị hỏng hay để quên ở nhà. Với đồ có giá trị như tai nghe tốt hay máy tính cá nhân, từ chối cho mượn ngay từ đầu là chuyện hoàn toàn bình thường, không cần lý do.

Giữ quan hệ sau khi đã đòi đồ

Khi người kia trả đồ, cảm ơn như bình thường và cho chuyện qua luôn. Không cần thêm câu "lần sau nhớ trả sớm nhé", vì họ đã hiểu. Hôm sau họ hỏi mượn bút, nếu bạn thấy ổn, cứ cho mượn như chưa có gì. Cho thấy chuyện đòi đồ chỉ là chuyện đồ, không phải chuyện người.

Nếu đồ bị làm mất và người kia ngượng, có thể giúp họ gỡ: "Thôi em đền anh cái loại rẻ hơn cũng được, anh chỉ cần có cái mà dùng." Hoặc nếu món đồ nhỏ và quan hệ quý hơn, bạn chọn bỏ qua, nhưng nói rõ là mình chọn bỏ qua: "Thôi cục sạc đó anh cho em luôn, lần sau mượn gì nhớ trả anh nhé." Chủ động chọn bỏ qua khác hẳn với âm thầm chịu mất.

Một mẹo nhỏ để đỡ phải đòi: dán một miếng băng dính màu lên đồ của mình, hoặc chọn đồ có màu dễ nhận. Đồ dễ nhận ít khi "đi lạc" vào túi người khác. Anh S dán băng dính xanh lên cục sạc và chiếc ô, và từ đó trong phòng hay nghe câu: "Cái ô xanh này của anh S, ai cầm nhầm thì trả nhé." Không ai phải đòi ai nữa.

Câu hỏi thường gặp

Đồng nghiệp mượn đồ lâu không trả thì nhắc thế nào cho khéo?

Nhắc sớm, nhắn riêng, nêu đúng món đồ và lúc bạn cần dùng, ví dụ cục sạc chiều nay anh cần mang đi gặp khách. Nếu nhắc hai lần chưa trả, nói thẳng nhẹ nhàng rằng bạn cần lấy lại hôm nay. Không cần xin lỗi khi nhắc đồ của chính mình.

Nhắc trả tiền lẻ có bị coi là tính toán không?

Không, nếu bạn nhắc gọn ngay hôm sau và gửi kèm thông tin chuyển khoản để người kia trả trong vài giây. Đa số người chỉ quên chứ không cố ý giữ. Nhắc sớm còn tránh được chuyện cộng dồn nhiều lần rồi khó nói.

Đồng nghiệp làm mất đồ mình cho mượn thì xử lý sao?

Hỏi thẳng nhưng nhẹ nhàng để người kia có cơ hội nhận, rồi cùng tính cách gọn như đền món tương đương hoặc bạn chủ động bỏ qua. Nếu bỏ qua, hãy nói rõ là mình chọn bỏ qua. Điều quan trọng là chuyện có kết thúc, không để lửng lơ.

Có nên từ chối cho mượn đồ đắt tiền ở công ty không?

Hoàn toàn được, và không cần lý do dài. Với đồ có giá trị như tai nghe tốt, máy tính cá nhân, bạn chỉ cần nói đây là đồ anh cần dùng cả ngày. Từ chối từ đầu nhẹ nhàng hơn nhiều so với đòi lại một món đã hỏng.

Người hay mượn mà quên trả thì lần sau làm gì?

Cho mượn tại chỗ để đồ không rời bàn bạn, hoặc cho mượn kèm giờ trả cụ thể. Nếu người đó đã nhiều lần không trả, bạn có thể từ chối thẳng, giọng bình thường. Không cần nói dối là đồ bị hỏng hay để quên ở nhà.

Có nên nhắc trong nhóm chat chung để đỡ ngại không?

Không nên, vì người mượn dễ thấy bị bêu tên trước cả phòng dù bạn không nhắc tên. Nhắn riêng đúng người, nói đúng món đồ và lúc cần dùng hiệu quả hơn. Nhắc trong nhóm chỉ hợp khi bạn thật sự không nhớ ai đã mượn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138