Nhóm chat công ty réo cuối tuần không có nghĩa là bạn phải trả lời ngay: chỉ cần trả lời khi bị gắn tên trực tiếp vào một việc gấp thật, còn lại có thể tắt thông báo nhóm từ tối thứ Sáu và đọc lại một lượt vào sáng thứ Hai. Nếu bị hỏi, nói rõ một lần cách mình theo dõi tin nhắn ngày nghỉ, và đề xuất với nhóm một kênh riêng cho việc khẩn.
Tình huống giả định: anh N làm ở một công ty phân phối, ở trong bốn nhóm chat công việc: nhóm toàn công ty, nhóm phòng, nhóm dự án và nhóm khách hàng. Cuối tuần nào cũng có người gửi ảnh, gửi thông báo, gắn tên cả nhóm hỏi một con số. Mỗi lần điện thoại sáng lên giữa bữa cơm, vợ anh nhìn sang và con anh hỏi "bố lại làm à". Phần dưới là cách anh N phân loại, trả lời và giữ ngày nghỉ.
Vì sao nhóm chat ngày nghỉ làm người ta mệt hơn tin nhắn riêng
Tin nhắn riêng thì rõ ràng: có người cần bạn, bạn biết mình nên làm gì. Nhóm chat thì khác. Một tin gửi cho cả hai mươi người, không ai biết ai phải trả lời, nên mọi người đều đọc, đều lo, và thường có hai ba người trả lời vội để không ai nghĩ mình thờ ơ. Những người còn lại vẫn mang câu hỏi đó trong đầu suốt buổi chiều. Có khi chỉ một câu hỏi "ai giữ hoá đơn tháng trước nhỉ" lúc mười giờ sáng thứ Bảy mà tới tối vẫn còn người nhắn qua nhắn lại, vì không ai dám là người đầu tiên nói để thứ Hai.
Thêm vào đó là áp lực của dấu "đã xem". Ai cũng thấy ai đã đọc, và người làm lâu năm biết có những nhóm mà sếp để ý ai thả biểu tượng cảm xúc nhanh. Thế là mọi người tập thói quen mở nhóm ra chỉ để "điểm danh" bằng một trái tim, dù nội dung không liên quan tới mình.
Phần lớn người gửi tin nhóm vào cuối tuần không mong cả nhóm trả lời. Họ gửi lúc mình rảnh, hoặc gửi cho khỏi quên, hoặc nhân tiện có ảnh sự kiện thì đăng lên. Họ cũng không biết tin nhắn đó rơi vào đúng lúc bạn đang đưa con đi bơi. Vấn đề không phải người gửi xấu tính, mà là nhóm chưa bao giờ thống nhất cách dùng trong ngày nghỉ, nên mỗi người tự đoán và ai cũng đoán theo hướng phải trả lời.
Tin nào cần trả lời, tin nào để thứ Hai
Anh N tập đọc nhanh tin nhóm theo bốn loại. Chỉ loại cuối cần động tay trong ngày nghỉ:
- Thông báo chung, ảnh sự kiện, lời chúc: không cần trả lời. Nếu muốn, thả một biểu tượng vào sáng thứ Hai là đủ.
- Câu hỏi gửi cả nhóm, không gắn tên ai: để người trực hoặc người phụ trách trả lời. Nếu tới thứ Hai chưa ai trả lời và đó là việc của bạn, xử lý đầu tiên.
- Gắn tên bạn vào việc không gấp: có thể trả lời một câu hẹn giờ, hoặc để sáng thứ Hai trả lời đầy đủ.
- Gắn tên bạn vào sự cố thật: khách đang chờ hàng, đơn bị kẹt, có rủi ro mất tiền hoặc an toàn. Trả lời, xử lý hoặc chỉ người xử lý, rồi quay về ngày nghỉ.
Theo kinh nghiệm của nhiều người, loại cuối chiếm chưa tới một phần mười số tin nhắn cuối tuần. Việc gấp thật thường kèm cuộc gọi, chứ ít ai để chuyện mất tiền nằm chờ trong một nhóm hai mươi người. Nhận ra điều này giúp bạn bớt cảm giác phải canh điện thoại suốt hai ngày.
Câu trả lời mẫu khi bị gắn tên
Khi bị gắn tên hỏi một con số không gấp, câu ngắn nhất: "Dạ em đang nghỉ cuối tuần, sáng thứ Hai em gửi số liệu đầu tiên nhé anh." Câu này cho cả nhóm biết bạn đã thấy, có hẹn, và không cần ai nhắc lại.
Khi việc liên quan tới người khác nắm rõ hơn: "Chị ơi phần này bạn P đang trực cuối tuần, chị hỏi bạn ấy giúp em nhé, thứ Hai em theo tiếp." Bạn không bỏ mặc, chỉ chỉ đúng người.
Khi được rủ vào một cuộc bàn bạc dài ngày Chủ nhật: "Em xin phép bàn tiếp việc này vào họp sáng thứ Hai được không ạ? Hôm nay em đang đi với gia đình, sợ trả lời vội không kỹ." Lý do "trả lời vội không kỹ" là thật và đặt chất lượng công việc lên trước.
Khi bị nhắc lần hai "sao chưa thấy em trả lời": "Dạ em thấy rồi ạ, như em nhắn lúc sáng, việc này em làm đầu giờ thứ Hai. Nếu có gì gấp anh gọi em giúp." Không giải thích thêm, không xin lỗi lần hai. Và khi bạn đã nói rõ với nhóm cách mình làm, có thể nhắc nhẹ: "Dạ cuối tuần em chỉ nghe điện thoại cho việc gấp, như em đã báo nhóm hôm trước ạ."
Sắp xếp điện thoại cho hai ngày nghỉ
Những việc nhỏ dưới đây giúp anh N không bị kéo vào nhóm chat mà vẫn không bỏ sót việc gấp:
- Tối thứ Sáu, trước khi rời công ty, đọc lại các nhóm một lượt, trả lời những gì còn dở, để cuối tuần không còn câu hỏi nào đang chờ mình.
- Tắt thông báo các nhóm đông người tới sáng thứ Hai, chỉ để thông báo khi có người gắn tên bạn. Phần lớn ứng dụng nhắn tin đều có tuỳ chọn này. Nếu ứng dụng cho phép, tắt luôn phần xem trước nội dung để không đọc lỡ một dòng rồi nghĩ suốt buổi.
- Để cuộc gọi từ sếp trực tiếp và người trực luôn lọt qua, để việc gấp thật vẫn tới được bạn.
- Chọn một lúc cố định, ví dụ chiều Chủ nhật mười phút, nếu muốn nhìn qua xem có gì lớn. Ngoài lúc đó, không mở nhóm.
- Sáng thứ Hai, dành mười lăm phút đầu giờ đọc hết các nhóm, trả lời những câu gắn tên mình, rồi mới vào việc khác.
Điều quan trọng là bước cuối. Khi cả nhóm thấy sáng thứ Hai nào bạn cũng trả lời đầy đủ trước chín giờ, họ sẽ tin rằng tin nhắn cuối tuần không bị bỏ quên, và tự nhiên bớt gắn tên bạn vào ngày nghỉ.
Nếu chính bạn là người hay nhắn nhóm cuối tuần
Ranh giới là chuyện hai chiều. Nhiều người khó chịu khi bị réo cuối tuần nhưng chính mình lại hay nghĩ ra việc vào tối Chủ nhật và gửi luôn vào nhóm cho khỏi quên. Trước khi đề xuất cả nhóm thay đổi, anh N tự xem lại tin nhắn của mình trong một tháng và thấy có tới sáu lần anh gắn tên đồng nghiệp vào ngày nghỉ, không lần nào thật sự gấp.
Cách anh tự sửa đơn giản: nghĩ ra việc thì ghi vào ghi chú điện thoại, sáng thứ Hai mới gửi; nếu sợ quên thì soạn sẵn và hẹn giờ gửi. Nếu buộc phải nhắn vào ngày nghỉ, anh mở đầu rõ: "Không gấp, mọi người đọc vào thứ Hai nhé." Câu mở đầu này giải phóng hai mươi người khỏi cảm giác phải trả lời ngay.
Khi chính bạn giữ được nếp này, lời đề xuất với nhóm có sức nặng hơn hẳn. Người khác thấy bạn không chỉ đòi được yên, mà cũng để người khác được yên. Cũng nhờ vậy, bạn hiểu rằng người gửi tin cuối tuần phần lớn chỉ là đang làm điều bạn từng làm: tranh thủ lúc rảnh để không quên việc, không phải coi thường ngày nghỉ của ai.
Đề xuất cả nhóm thống nhất cách dùng ngày nghỉ
Một người tắt thông báo thì giữ được ngày nghỉ của một người. Muốn cả nhóm dễ thở, cần một quy ước chung. Đề xuất nên đưa ra trong cuộc họp ban ngày, không phải nhắn vào nhóm lúc tối Chủ nhật khi ai cũng đang mệt.
Cách nói của anh N: "Em đề xuất cuối tuần mình chỉ gắn tên khi có việc gấp thật, còn thông báo chung với ảnh thì cứ đăng, không ai cần trả lời. Mỗi tuần một người trực, việc khẩn thì gọi người trực. Như vậy khách không bị chậm, mà mọi người cũng nghỉ được." Đề xuất có ba phần rõ: gắn tên khi nào, không ai cần trả lời cái gì, và việc khẩn đi đường nào.
Nhiều quản lý đón nhận ý này nhẹ nhõm, vì chính họ cũng bị nhóm chat làm phiền cuối tuần. Nếu sếp là người hay gửi tin, đề xuất "hẹn giờ gửi" cho tin không gấp: soạn từ Chủ nhật nhưng hẹn tám giờ sáng thứ Hai mới gửi đi. Đây là việc nhỏ nhưng thay đổi cả nhịp sinh hoạt của một phòng hai mươi người.
Sau khi quy ước được thống nhất, nên ghim một tin ngắn lên đầu nhóm nhắc lại ba điều đã chốt, để người mới vào cũng biết. Vài tuần đầu sẽ có người quên, gắn tên cả nhóm vào thứ Bảy như cũ. Không cần ai nhắc gay gắt; người trực trả lời thay một câu "việc này mình xử lý sáng thứ Hai nhé" là đủ để nếp mới dần thành tự nhiên.
Nói dở và nói được trong nhóm chung
Trong nhóm đông người, một câu nói vội có thể làm người khác mất mặt trước cả phòng. Mấy câu nên đổi:
| Nói dở | Nói được |
|---|---|
| "Cuối tuần ai còn nhắn việc thế này" | "Dạ em xin phép trả lời việc này sáng thứ Hai ạ" |
| Rời nhóm công việc ngay giữa cuối tuần | Tắt thông báo, giữ nguyên trong nhóm |
| Im lặng hẳn khi bị gắn tên ba lần | Một câu hẹn giờ ngắn ngay lần đầu |
| "Em đi chơi rồi, không xem được" | "Em đang nghỉ, việc gấp anh gọi em giúp" |
| Trả lời bằng một tràng giải thích vì sao bận | Một câu, kèm giờ sẽ xử lý |
Hai câu trong cột trái làm người gửi thấy bị trách trước mặt người khác. Câu "em đi chơi rồi" tuy thật nhưng nghe như coi nhẹ việc. Cột phải nói cùng một ý, nhưng đặt trọng tâm vào việc sẽ được xử lý, nên không ai mất mặt. Sau cuối tuần, gặp người gửi tin ở công ty vẫn chào hỏi vui vẻ như bình thường, chuyện nhóm chat không cần nhắc lại.
Câu hỏi thường gặp
Không trả lời nhóm chat công ty cuối tuần có sao không?
Thường không sao nếu tin không gắn tên bạn vào việc gấp và sáng thứ Hai bạn đọc lại, trả lời đầy đủ. Việc gấp thật thường đi kèm cuộc gọi. Nếu vị trí của bạn có trực cuối tuần, hãy hỏi rõ quản lý loại việc nào cần phản hồi.
Có nên rời nhóm chat công việc để được yên cuối tuần không?
Không nên rời nhóm công việc, vì dễ bị hiểu là bỏ việc hoặc giận dỗi. Thay vào đó, tắt thông báo nhóm tới sáng thứ Hai và chỉ để thông báo khi bị gắn tên. Cách này giữ được yên tĩnh mà không gây hiểu lầm.
Bị gắn tên trong nhóm vào Chủ nhật thì trả lời gì cho ngắn?
Một câu hẹn giờ là đủ, ví dụ em đang nghỉ cuối tuần, sáng thứ Hai em gửi đầu tiên. Nếu việc thuộc người khác, chỉ đúng người đang trực. Không cần xin lỗi hay giải thích bạn đang làm gì.
Làm sao đề xuất cả nhóm bớt nhắn việc cuối tuần mà không bị coi là lười?
Đưa đề xuất trong cuộc họp ban ngày, đặt trọng tâm vào việc phục vụ khách và giữ sức của cả nhóm. Nói rõ ba điều: chỉ gắn tên khi gấp, thông báo chung không ai cần trả lời, việc khẩn gọi người trực. Đề xuất cụ thể dễ được chấp nhận hơn lời than.
Sếp hay gửi việc vào nhóm tối Chủ nhật thì làm gì?
Bạn vẫn có thể trả lời vào sáng thứ Hai như bình thường. Nếu muốn góp ý, gợi ý nhẹ việc hẹn giờ gửi tin không gấp vào tám giờ sáng thứ Hai để cả nhóm không bị phân tâm. Nói riêng với sếp, không nói trong nhóm.
Đọc tin rồi mà không trả lời thì có bất lịch sự không?
Với tin chung không gắn tên bạn, đọc mà không trả lời là bình thường. Với tin gắn tên bạn, một câu xác nhận ngắn kèm giờ xử lý là lịch sự và đủ. Điều làm người khác khó chịu là bị bỏ lơ lâu, không phải được trả lời vào thứ Hai.