TonTrong.comTôn Trọng
Nói "không" với người lớn tuổi trong nhà

Bố mẹ giục sinh con: nói sao để bố mẹ thôi hỏi mà không phật lòng

Cưới xong là bị hỏi bao giờ có cháu, có con một thì bị giục đứa thứ hai. Cách vợ chồng thống nhất câu trả lời, câu nói mẫu và chuyện riêng không cần kể.

Low angle view of the porch of a traditional countryside house with a tiled roof, a Vietnamese woman in a navy cardigan pouring tea for an older couple, faces turned away, early morning light

Khi bố mẹ giục sinh con, cách giữ được cả chuyện riêng lẫn hoà khí là vợ chồng thống nhất trước một câu trả lời chung, mỗi người tự nói với bố mẹ ruột của mình, nói một lần cho rõ rằng chuyện con cái vợ chồng đã có kế hoạch riêng, rồi dùng đúng câu đó cho mọi lần hỏi sau. Bạn không có nghĩa vụ kể lý do, kế hoạch hay chuyện sức khoẻ của hai vợ chồng cho bất kỳ ai, kể cả bố mẹ.

Tình huống giả định: chị C cưới được hai năm, vợ chồng thuê nhà ở thành phố, đang để dành tiền và muốn chờ thêm. Mỗi lần về quê, mẹ chị hỏi nhỏ ngoài hiên "có tin gì chưa con", còn bố chồng thì nói thẳng giữa mâm cơm. Chị C vừa ngại vừa mệt, có lần bật khóc trên xe về. Dưới đây là cách hai vợ chồng chị chia nhau nói, và những câu giúp chuyện này lắng xuống.

Câu hỏi "có tin gì chưa" chạm vào chỗ nào

Với người lớn tuổi, hỏi chuyện con cháu là chuyện bình thường như hỏi ăn cơm chưa. Bố mẹ lớn lên ở thời mà cưới xong có con ngay là lẽ tự nhiên, và đứa cháu đầu là niềm vui lớn của cả nhà. Bố mẹ mong được bế cháu khi còn đủ sức, muốn khoe với bạn bè cùng tuổi, có khi chỉ đơn giản là thấy nhà vắng. Phần lớn bố mẹ không hề nghĩ câu hỏi của mình làm con đau.

Nhưng với người được hỏi, câu đó có thể chạm vào nhiều chỗ mà người ngoài không thấy: vợ chồng đang khó khăn về tiền, đang chữa bệnh, vừa trải qua một chuyện buồn chưa kể với ai, hoặc đơn giản là chưa sẵn sàng. Mỗi lần bị hỏi, họ phải chọn giữa nói dối, cười trừ hoặc kể ra một chuyện rất riêng. Chẳng lựa chọn nào dễ chịu.

Hiểu cả hai phía giúp bạn không giận bố mẹ vì câu hỏi, mà chỉ cần làm câu hỏi thưa đi. Mục tiêu không phải để bố mẹ hiểu hết hoàn cảnh của mình, mà để bố mẹ tin rằng vợ chồng mình tự lo được, và chuyện này không cần nhắc thêm.

Vợ chồng thống nhất trước khi nói với bố mẹ

Chuyện con cái là của hai người, nên câu trả lời cũng phải của hai người. Ngồi lại một buổi tối, làm theo thứ tự:

  1. Thống nhất mình muốn bố mẹ biết tới đâu. Có cặp chỉ muốn nói "đang có kế hoạch", có cặp muốn nói rõ "chờ hai năm nữa". Chọn mức cả hai cùng thoải mái.
  2. Thống nhất một câu trả lời chung, ngắn, cả hai dùng giống nhau. Nếu chồng nói "sắp rồi" còn vợ nói "chưa tính", bố mẹ sẽ hỏi tiếp để tìm ra sự thật.
  3. Chia việc: ai nói với bố mẹ người đó. Con trai nói với bố mẹ mình, con gái nói với bố mẹ mình. Lời của con ruột bố mẹ dễ nghe hơn, và người con dâu, con rể không phải chịu phần khó.
  4. Hẹn nhau một tín hiệu khi đang ở giữa họ hàng, như chạm nhẹ tay hay gọi tên, để người kia đỡ lời hoặc đổi chuyện.
  5. Thống nhất những điều không kể với ai, kể cả bố mẹ: chuyện khám chữa, chuyện tiền bạc, chuyện tình cảm vợ chồng.

Bước chia việc thường bị bỏ qua, mà lại là chỗ hay sinh chuyện nhất. Khi người con dâu hay con rể phải tự đỡ lời với bố mẹ bên kia, câu trả lời dù khéo tới đâu cũng dễ bị nghe thành "nó không muốn sinh cho nhà mình". Cùng một câu đó, con ruột nói ra thì chỉ là chuyện con đang tính.

Câu nói mẫu, từ nhẹ tới dứt khoát

Dùng cho từng vai và từng mức độ. Giọng bình thường, mỉm cười, không phân trần:

  • Con gái nói với mẹ ruột, lần đầu: "Mẹ ơi, vợ chồng con có kế hoạch rồi, khi nào có tin vui con báo mẹ đầu tiên. Mẹ đừng lo nhé."
  • Con trai nói với bố trong bữa cơm: "Chuyện đó vợ chồng con tính rồi bố ạ. Bố cứ khoẻ để sau này còn bế cháu chạy quanh sân."
  • Khi bị hỏi lại sau vài tháng: "Con thưa với mẹ rồi mà, vợ chồng con tự lo được. Mẹ hỏi nhiều vợ con ngại lắm."
  • Khi bố mẹ giục đứa thứ hai: "Bọn con muốn chăm cháu lớn hơn chút đã. Có đứa thứ hai hay không, vợ chồng con sẽ bàn kỹ rồi thưa bố mẹ sau."
  • Khi bị hỏi chuyện sức khoẻ, kiểu "hay đứa nào có vấn đề": "Chuyện sức khoẻ vợ chồng con tự lo bố mẹ ạ. Bố mẹ tin con, có gì cần con sẽ nhờ bố mẹ."
  • Khi cần dứt khoát, người lớn nói đi nói lại giữa đông người: "Bố ơi, chuyện này vợ chồng con xin được giữ riêng. Mình nói chuyện khác bố nhé." Rồi đổi chủ đề ngay.

Câu cuối có vẻ cứng, nhưng nói bằng giọng nhẹ thì vẫn là lời của người con lễ phép. Nó chỉ cần dùng một hai lần là người lớn hiểu.

Nói dở và nói được

Mấy câu dưới đây hay bật ra vì ngại hoặc vì mệt, và thường làm chuyện dài thêm:

Nói dởVì sao lần sau lại bị hỏiNói được
"Sắp rồi mẹ ạ" (khi chưa định)Bố mẹ đếm tháng, ba tháng sau hỏi lại gắt hơn"Có tin vui con báo mẹ đầu tiên."
Kể hết chuyện khám chữa để bố mẹ thôi hỏiBố mẹ lo, góp thuốc, mách thầy, hỏi thăm kết quả mỗi tuần"Chuyện sức khoẻ vợ chồng con tự lo."
"Đẻ ra lấy gì mà nuôi"Bố mẹ nghe thành than nghèo, đòi giúp hoặc chê con tiêu hoang"Vợ chồng con muốn chuẩn bị kỹ hơn đã."
Đổ cho người kia: "Tại vợ con chưa muốn"Đẩy vợ hoặc chồng ra đứng mũi chịu sào, mất hoà khí hai bên"Vợ chồng con cùng tính rồi."
Cười trừ mãi không nói gìBố mẹ tưởng con chưa nghĩ tới, tiếp tục nhắcMột câu trả lời rõ, nói một lần

Điều không cần làm: không cần chứng minh mình yêu trẻ con, không cần hứa một mốc thời gian, không cần xin lỗi vì làm bố mẹ mong. Bạn không có lỗi gì ở đây.

Ở xa, bị hỏi qua điện thoại và tin nhắn

Nhiều cặp vợ chồng ở thành phố, bố mẹ ở quê, nên câu hỏi đến qua cuộc gọi tối thứ bảy hay một tin nhắn thoại của mẹ. Qua điện thoại, câu hỏi khó né hơn vì không có mâm cơm để đổi chuyện, cũng không có nụ cười để làm mềm câu trả lời. Có người vì ngại mà thưa dần những cuộc gọi về nhà, và đó là cái giá đắt hơn nhiều so với một câu trả lời rõ.

Khi bị hỏi qua điện thoại, trả lời bằng câu chung đã thống nhất, rồi chủ động kể một chuyện khác có thật trong tuần để cuộc gọi đi tiếp: "Con có kế hoạch rồi mẹ ạ. À tuần này con được giao việc mới, để con kể mẹ nghe." Cuộc gọi kết thúc bằng một chuyện vui thì lần sau mẹ nhớ chuyện vui đó, không chỉ nhớ câu hỏi chưa có lời đáp.

Với tin nhắn, đừng để lâu không trả lời rồi mới đáp một câu cụt, vì người lớn hay đoán im lặng là giận. Trả lời ngắn, có chữ dạ, có lời hỏi thăm: "Dạ con đọc rồi mẹ. Vợ chồng con vẫn ổn, khi nào có tin vui con báo mẹ. Mẹ dạo này còn đau lưng không?" Nếu mẹ gửi kèm lời mách thuốc hay chỗ khám, cảm ơn mẹ đã lo, không cần hứa sẽ đi, cũng không cần giải thích vì sao không đi.

Một mẹo nhỏ nhiều người dùng: chủ động gọi về trước vào những dịp dễ bị hỏi, như sau đám cưới của em họ hay khi nhà hàng xóm vừa có cháu. Mình gọi trước, kể chuyện mình trước, thì cuộc gọi đi theo hướng mình chọn.

Nếu vợ chồng đang trải qua chuyện khó

Có những cặp vợ chồng bị hỏi đúng lúc đang chữa trị hiếm muộn hay vừa mất một thai kỳ. Lúc đó mỗi câu hỏi vô tình như một nhát dao. Bạn có quyền chọn kể hay không kể. Nếu chọn kể, hãy kể với một người bạn tin nhất trong nhà, thường là mẹ ruột, và nhờ chính người đó nói với những người khác rằng đừng hỏi nữa. Không cần kể chi tiết: "Mẹ ơi, vợ chồng con đang cố, chuyện này buồn lắm, mẹ bảo mọi người đừng hỏi giúp con nhé."

Nếu chọn không kể, câu trả lời chung vẫn dùng được, và bạn không có lỗi gì khi giữ kín. Chuyện sức khoẻ là chuyện riêng của hai vợ chồng. Một số người thấy nhẹ hơn khi tránh những buổi họp mặt đông người trong vài tháng; đó là lựa chọn chính đáng, chỉ cần gọi điện hỏi thăm bố mẹ đều để bố mẹ không nghĩ con giận.

Nếu nỗi buồn kéo dài, mất ngủ, không muốn làm gì, hãy tìm gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ. Đó không phải chuyện yếu đuối, và vợ chồng nên đi cùng nhau.

Giữ quan hệ sau khi đã nói rõ

Khi bố mẹ đã thôi hỏi, đừng xa cách vì ngại. Về thăm như cũ, gọi điện như cũ. Nếu nhà có các cháu nhỏ của anh chị em, cứ chơi với các cháu bình thường, đừng tránh vì sợ người lớn nhìn rồi lại nhắc. Người lớn để ý rất kỹ: con né các cháu thì họ đoán già đoán non, con chơi vui thì họ yên tâm.

Cho bố mẹ một vai khác để mong chờ. Nhiều bố mẹ giục cháu vì thấy đời mình bắt đầu trống. Rủ bố mẹ lên chơi vài ngày, nhờ mẹ dạy nấu món quê, đưa bố đi thăm bạn cũ. Bố mẹ có niềm vui khác thì câu hỏi về cháu cũng nhẹ đi.

Và khi có tin vui thật, hãy báo bố mẹ trước như đã hứa. Lời hứa nhỏ đó, giữ đúng, là thứ làm bố mẹ tin những lần sau con nói "con tự lo được" là thật.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ giục sinh con có nên kể lý do thật không?

Không bắt buộc. Chuyện con cái, sức khoẻ và tài chính là chuyện riêng của hai vợ chồng. Bạn chỉ cần cho bố mẹ biết vợ chồng đã có kế hoạch và tự lo được; kể thêm hay không là lựa chọn của bạn.

Ai nên là người nói với bố mẹ chồng chuyện chưa muốn có con?

Người con trai nên nói với bố mẹ mình, người con gái nói với bố mẹ mình. Lời con ruột bố mẹ dễ nghe hơn, và người con dâu hay con rể không phải đứng mũi chịu sào ở chuyện nhạy cảm này.

Bị hỏi chuyện sinh con giữa đông người thì đáp thế nào?

Một câu ngắn, vui vẻ rằng vợ chồng đã có kế hoạch, rồi đổi chuyện ngay. Nếu người hỏi nói tiếp, xin giữ chuyện này riêng bằng giọng nhẹ. Không cần giải thích, không cần cười trừ mãi.

Có nên hứa với bố mẹ một mốc thời gian sinh con không?

Không nên nếu không chắc. Chuyện sinh con có nhiều điều không ai định trước được. Hứa rồi chưa được khiến bố mẹ thất vọng và hỏi gắt hơn. Câu có tin vui sẽ báo đầu tiên vừa thật lòng vừa đủ để bố mẹ yên.

Vợ chồng không thống nhất được chuyện có con thì nói với bố mẹ sao?

Trước hết đừng để bố mẹ hai bên chen vào chuyện vợ chồng chưa bàn xong. Nói với bố mẹ rằng vợ chồng đang bàn và sẽ thưa sau. Chuyện bất đồng nên được hai người nói với nhau, có thể nhờ chuyên gia tư vấn gia đình nếu cần.

Bố mẹ giục đứa thứ hai thì từ chối sao cho khéo?

Ghi nhận bố mẹ thương cháu, rồi nói vợ chồng muốn chăm đứa đầu chu đáo trước và sẽ tự bàn chuyện đứa thứ hai. Không cần so sánh tiền bạc hay than vất vả, vì những câu đó mở thêm chuyện để bàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138