TonTrong.comTôn Trọng
Góp ý mà không mất lòng

Góp ý qua tin nhắn hay nói trực tiếp: chọn cách nào cho từng chuyện

Chuyện nào nhắn được, chuyện nào phải gặp, viết tin nhắn góp ý sao cho không bị đọc thành giận, gửi giờ nào, và khi người kia trả lời cụt lủn thì làm gì.

A young man in a light blue shirt sitting alone at a cafe table by the window, thumb hovering over a phone with a blank glowing screen, rainy evening light

Chuyện nhỏ, một lần, chỉ cần người kia sửa một việc rõ ràng thì nhắn tin được; chuyện làm bạn tổn thương, chuyện đã lặp lại nhiều lần, hay chuyện dễ hiểu lầm thì nên gặp trực tiếp hoặc ít nhất gọi điện. Tin nhắn mất hết giọng nói và nét mặt, nên người đọc luôn đọc ra giọng gay gắt hơn người viết muốn. Nếu nhắn, hãy viết ngắn, có lời chào, nói đúng một việc, kết bằng câu hỏi hoặc lời cảm ơn, và gửi vào giờ người kia rảnh để đọc.

Bài này giúp bạn chọn kênh cho từng loại chuyện, cách viết một tin nhắn góp ý không bị đọc lệch, giờ nào nên gửi, và làm gì khi người kia trả lời cụt hay im lặng. Có cả bảng so sánh và tin nhắn mẫu cho nhiều vai.

Vì sao cùng một câu mà nhắn đi lại nghe gắt hơn

Anh L nhắn cho cậu bạn cùng nhóm: "Bản trình bày hôm nay thiếu phần số liệu nhé." Anh viết lúc đang vội, không có ý gì. Cậu bạn đọc lúc mười giờ tối, sau một ngày mệt, và đọc ra một giọng lạnh lùng, như bị trách. Cậu trả lời "ok" rồi cả tối nghĩ xem mình đã làm gì để anh L bực. Hôm sau gặp nhau, cả hai đều ngượng mà không biết vì sao.

Khi nói trực tiếp, người nghe nhận được ba thứ: lời nói, giọng nói và nét mặt. Một câu chê kèm nụ cười và giọng nhẹ thì thành góp ý. Khi nhắn tin, chỉ còn lại lời. Phần còn lại người đọc tự điền vào, và họ điền bằng tâm trạng của chính họ lúc đọc. Người đang mệt, đang lo, đang có lỗi sẽ điền vào một giọng gay gắt.

Thêm một điều nữa: tin nhắn ở lại. Người kia có thể đọc lại năm lần, chụp màn hình gửi cho người khác hỏi "thế này là sao". Một câu nói buột miệng thì trôi đi, một tin nhắn vụng thì ở lại rất lâu. Đó là lý do chuyện càng nặng thì càng nên nói bằng giọng.

Người hay ngại va chạm thường thích nhắn vì nhắn thì không phải nhìn thấy phản ứng của người kia. Đó là cái lợi cho người viết, không phải cho người đọc. Trước khi bấm gửi, thử hỏi mình một câu: nếu nhận được đúng tin này từ người kia, vào lúc mình đang mệt nhất trong ngày, mình sẽ đọc ra giọng gì. Nếu câu trả lời là giọng trách, hãy sửa lại hoặc đổi sang gọi điện.

Chuyện nào nhắn được, chuyện nào nên gặp

Bảng dưới không phải luật cứng, nhưng là điểm bắt đầu để chọn. Khi phân vân, chọn kênh có giọng nói.

Loại chuyệnNên chọnVì sao
Nhắc một việc nhỏ, một lần: dời xe, gửi lại tài liệuNhắn tinNgắn, rõ, người kia làm được ngay
Chuyện đã lặp lại nhiều lầnGặp hoặc gọi điệnCần giọng nói để không thành trách
Chuyện làm mình tổn thương, buồn lòngGặp trực tiếpNgười kia cần thấy mình buồn chứ không giận
Chuyện tế nhị: mùi cơ thể, chuyện riêngGặp riêngTin nhắn lưu lại, người kia xấu hổ lâu
Người kia ở xa, khó gặpGọi điện, videoCó giọng, có nét mặt
Người kia hay nóng, dễ phản ứng ngayNhắn tin trước, hẹn nói sauCho họ thời gian nghĩ trước khi đáp

Hàng cuối là ngoại lệ đáng nhớ. Với người hay nóng, một tin nhắn ngắn kiểu "mai mình nói chuyện chút về vụ hôm qua được không" giúp họ chuẩn bị tinh thần, nên lúc gặp họ bình tĩnh hơn. Tin nhắn lúc đó không chứa lời góp ý, chỉ chứa lời hẹn.

Viết một tin nhắn góp ý: năm phần và câu mẫu

Nếu đã chọn nhắn, hãy viết sao cho người đọc khó đọc lệch. Một tin nhắn góp ý tốt thường có năm phần, và gọn trong ba bốn dòng màn hình điện thoại.

  • Lời chào có tên: "Chào chị M," thay vì nhảy thẳng vào chuyện.
  • Một câu nói việc cụ thể: "Bản trình bày hôm nay còn thiếu phần số liệu quý ba."
  • Một câu nói ảnh hưởng hoặc lý do: "Mai em phải gửi khách lúc chín giờ."
  • Một lời nhờ hoặc câu hỏi: "Chị bổ sung trước tám giờ sáng được không chị?"
  • Lời cảm ơn hoặc lời mở: "Có gì vướng chị gọi em nha, cảm ơn chị."
  • Tin mẫu với bạn bè: "Ê mày, hôm qua mày hứa trả cái máy ảnh mà chưa thấy, mai tao cần đi chụp rồi. Tối nay tao ghé lấy được không? Cảm ơn nha."
  • Tin mẫu với hàng xóm: "Chào anh, em ở nhà số bảy. Xe khách nhà mình đang dựng ngay cổng nhà em, anh nhắn khách dịch giúp em chút nha. Em cảm ơn anh."
  • Tin mẫu với người lớn tuổi: "Dạ cháu chào cô, cháu xin phép nhắn cô chuyện nhỏ: tiền điện tháng này cô chưa chia phần phòng cháu, cô xem giúp cháu với ạ. Cháu cảm ơn cô."

Ba thứ nên bỏ khỏi tin nhắn góp ý: chữ viết hoa toàn bộ, nhiều dấu chấm than liên tiếp, và biểu tượng cảm xúc mỉa mai. Một dấu chấm cuối câu ngắn với người này là bình thường, với người khác lại là lạnh lùng, nên với tin nhắn góp ý, kết bằng lời cảm ơn hoặc câu hỏi thì an toàn hơn kết bằng một câu cụt.

Gửi lúc nào, và đừng gửi lúc nào

Gửi trong giờ người kia rảnh đọc. Đầu giờ chiều, sau bữa trưa, hoặc đầu buổi tối với chuyện ngoài công việc. Người đọc có thời gian đọc kỹ thì ít đọc lệch hơn người lướt vội giữa hai cuộc họp.

Đừng gửi lúc khuya. Tin góp ý gửi sau mười giờ tối làm người kia mất ngủ, và nó ngầm nói rằng bạn đã ôm chuyện này tới tận khuya. Soạn sẵn, để sáng hôm sau đọc lại rồi mới gửi.

Đừng gửi lúc mình đang bực. Viết xong thì để đó mười lăm phút. Đọc lại, xoá những chữ như "lúc nào cũng", "thật sự là", "nói bao nhiêu lần". Phần lớn tin nhắn gây chuyện là tin gửi đi trong vòng một phút sau khi bực.

Đừng gửi ngay trước khi mình tắt máy đi ngủ hay lên máy bay. Người kia trả lời mà bạn không đáp lại được, họ sẽ nghĩ bạn đang giận. Gửi lúc bạn còn ở đó để trả lời nếu họ hỏi lại.

Đừng gửi vào nhóm chat chung. Một lời nhắc dù nhẹ, gửi trong nhóm cũng thành nhắc trước mặt mọi người. Nhắn riêng, kể cả khi chuyện liên quan tới cả nhóm.

Khi người kia trả lời cụt lủn hay im lặng

Bạn gửi một tin góp ý cẩn thận, người kia đáp đúng một chữ "ok", hoặc thả một biểu tượng, hoặc đã xem mà không trả lời. Phản xạ đầu tiên là nhắn thêm để giải thích: "mình không có ý gì đâu nha", "bạn đừng buồn nha". Tin thứ hai, thứ ba đó thường làm chuyện nặng thêm, vì nó cho người kia thấy bạn cũng đang lo, và chuyện này lớn hơn họ tưởng.

Cách tốt hơn là dừng ở đó. Chữ "ok" nhiều khi chỉ có nghĩa là đã nhận, người kia đang bận hoặc hơi ngượng. Lần gặp sau, cư xử bình thường, chào hỏi, hỏi một chuyện khác. Nếu chuyện cần sửa đã được sửa, cảm ơn một câu bằng lời khi gặp. Nếu không, lần sau nói trực tiếp thay vì nhắn thêm.

Nếu người kia trả lời gay gắt qua tin nhắn, đừng cãi nhau bằng chữ. Đáp một câu như "Chắc mình nhắn chưa khéo, mai mình gặp nói chuyện chút nha", rồi chuyển sang gặp hoặc gọi điện. Những cuộc cãi qua tin nhắn kéo dài tới khuya hầu như không bao giờ kết thúc tốt, vì mỗi bên đều đọc tin của bên kia bằng giọng tệ nhất.

Người ở xa và người lớn tuổi: kênh nào thì đỡ lệch

Có những người bạn không gặp được dễ dàng: bạn thân đã chuyển vào thành phố khác, anh chị em làm ăn xa, cô chú ở quê. Với họ, tin nhắn là kênh liên lạc hằng ngày, nên nhiều người mặc nhiên góp ý luôn qua đó. Nhưng chính vì xa, người nhận càng dễ đọc lệch: họ không thấy bạn đang cười, không biết bạn vừa trải qua chuyện gì, chỉ thấy mấy dòng chữ trên màn hình.

Với người ở xa, một cuộc gọi video ngắn thường thay được cuộc gặp. Hẹn trước bằng tin nhắn, chọn giờ cả hai ở nhà, nói phần chính bằng giọng, rồi gửi một tin ngắn sau cuộc gọi nếu cần ghi lại điều đã thống nhất. Ví dụ với em trai làm xa nhà: "Tối Chủ nhật em rảnh không, chị gọi em chút, chuyện tiền gửi về cho mẹ thôi, không có gì đâu."

Với người lớn tuổi, nhiều cô chú chưa quen đọc tin dài, có người nhờ con cháu đọc giùm, và thế là một lời góp ý riêng bỗng có thêm người thứ ba. Gọi điện vẫn là cách chắc nhất. Nếu buộc phải nhắn, viết thật ngắn, đủ chủ ngữ, có "dạ", có "ạ", và đừng nhắn những chuyện bạn không muốn người khác trong nhà họ đọc được.

Kết hợp hai cách: nhắn để hẹn, gặp để nói

Cách nhiều người dùng mà ít ai gọi tên: dùng tin nhắn để mở lời, rồi gặp để nói phần chính. Ví dụ: "Chị ơi, mai chị có mười phút không, em muốn nói với chị chuyện phần việc tuần này, không có gì nghiêm trọng đâu ạ." Câu "không có gì nghiêm trọng" giúp người kia không phải lo cả đêm.

Ngược lại, sau khi đã nói trực tiếp, một tin nhắn ngắn có thể khép chuyện lại cho nhẹ: "Cảm ơn chị hôm nay nghe em nói nha, em thấy nhẹ cả người." Tin nhắn này không nhắc lại nội dung góp ý, chỉ nhắc rằng hai người vẫn ổn. Người vừa nghe góp ý đọc được câu đó thì yên tâm hẳn.

Cũng có khi bạn nên nhắn để ghi lại điều đã thống nhất, nhất là chuyện công việc hay chuyện tiền bạc: "Em ghi lại cho mình nhớ: từ tháng sau chị gửi phần đối chiếu trước ngày 25 nha chị." Tin như vậy giúp cả hai không phải nhớ lại ai đã nói gì, và nó không mang giọng góp ý vì chuyện đã được nói xong trước đó.

Câu hỏi thường gặp

Nhắn tin góp ý có bị coi là hèn, không dám nói thẳng không?

Không, nếu chuyện nhỏ và tin nhắn rõ ràng, có chào hỏi, có lời nhờ cụ thể. Chỉ khi chuyện lớn, chuyện làm tổn thương mà chọn nhắn để tránh mặt, người kia mới thấy bạn né. Lúc đó nên gặp hoặc gọi điện.

Nên dùng biểu tượng cảm xúc trong tin nhắn góp ý không?

Một biểu tượng mặt cười nhẹ ở cuối với người thân quen có thể làm tin mềm hơn. Nhưng tránh dùng với người lớn tuổi, với chuyện nghiêm túc, và tránh hẳn các biểu tượng dễ hiểu thành mỉa mai. Khi không chắc, viết lời cảm ơn thay cho biểu tượng.

Có nên nhắn tin thoại thay vì nhắn chữ không?

Tin nhắn thoại giữ được giọng nói nên ít bị đọc lệch hơn tin chữ. Nhưng nói ngắn, dưới một phút, và nói khi đã bình tĩnh, vì giọng bực cũng lộ rõ trong tin thoại. Với người lớn tuổi hoặc người không tiện nghe, gọi điện vẫn tốt hơn.

Gửi tin góp ý xong người kia đã xem mà không trả lời thì sao?

Đừng nhắn thêm để hỏi. Chờ ít nhất một ngày, rồi gặp lại cư xử bình thường. Nếu việc cần sửa vẫn chưa sửa, lần sau nói trực tiếp, ngắn và nhẹ hơn lần nhắn trước.

Có nên soạn tin rồi nhờ người khác đọc trước không?

Với chuyện quan trọng, nhờ một người tin cậy đọc trước là cách tốt để biết tin của mình nghe có gắt không. Chọn người không liên quan tới chuyện và kín miệng, đừng gửi vào nhóm bạn để cả nhóm bàn.

Có nên góp ý qua email ở chỗ làm không?

Email hợp với chuyện cần lưu lại như hạn nộp, cách làm đã thống nhất. Nhưng đừng dùng email để góp ý về thái độ hay cách cư xử, và đừng gửi kèm nhiều người nhận. Những chuyện đó nói riêng trước, nếu cần thì email ghi lại sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138