TonTrong.comTôn Trọng
Góp ý mà không mất lòng

Góp ý bạn thân: nói thật mà không làm sứt mẻ tình bạn nhiều năm

Bạn thân hay trễ hẹn, hay than mà không nghe, hay vay vặt rồi quên: khi nào nên nói, nói lúc nào, câu mẫu cụ thể và cách giữ tình bạn sau khi đã nói.

Two friends walking side by side on a riverside path in late afternoon, the young woman in a mint green shirt talking calmly, golden backlight, wide shot from behind

Góp ý bạn thân dễ mà cũng khó nhất: dễ vì hai người đã hiểu nhau, khó vì bạn sợ một câu nói làm mất cái mình quý. Cách làm là nói sớm khi chuyện còn nhỏ, nói riêng lúc cả hai đang thoải mái, mở đầu bằng việc mình quý bạn ấy thế nào, nói đúng một việc cụ thể, rồi hỏi ý bạn ấy thay vì phán. Tình bạn lâu năm thường không vỡ vì một lời góp ý thẳng thắn, mà mòn dần vì những điều không ai dám nói.

Bài này đi qua mấy chuyện hay gặp nhất giữa bạn thân: trễ hẹn hoài, gặp nhau chỉ để than mà không bao giờ hỏi lại, mượn tiền lặt vặt rồi quên, hay nói đùa quá tay về mình trước người khác. Kèm câu nói mẫu theo từng mức và những việc giữ tình bạn sau khi đã nói.

Vì sao với bạn thân lại càng khó mở miệng

Với đồng nghiệp, bạn còn có lý do công việc để dựa vào. Với bạn thân thì không có gì để dựa ngoài chính tình bạn, nên mỗi lần định nói bạn lại tự hỏi: có đáng không, nó có nghĩ mình nhỏ nhen không, mười mấy năm chơi với nhau mà giờ lại đi bắt bẻ chuyện vặt. Thế là bạn nuốt vào. Một lần, hai lần, mười lần.

Cái giá của việc nuốt vào thường đến chậm. Bạn bắt đầu ngại hẹn vì biết thế nào cũng phải chờ. Bạn trả lời tin nhắn chậm hơn vì biết mở ra lại là một tràng than thở. Bạn ít kể chuyện của mình vì biết bạn ấy sẽ lái về chuyện của bạn ấy. Người kia thấy bạn xa dần mà không hiểu vì sao, rồi đến một ngày tình bạn chỉ còn là chúc mừng sinh nhật mỗi năm.

Người chơi thân lâu năm hay kể lại một điều: lần góp ý thật đầu tiên giữa hai đứa thường là lần cả hai thấy thân hơn, không phải xa hơn. Vì từ đó mỗi người biết người kia sẽ nói thật, nên những gì bạn ấy không nói cũng là thật. Còn bạn ấy cũng không biết mình đang làm bạn khó chịu, cho tới khi bạn nói ra.

Ba câu tự hỏi trước khi nói với bạn thân

Chuyện này có lặp lại không, hay chỉ một lần? Bạn ấy trễ hẹn một lần vì kẹt xe thì bỏ qua. Trễ năm lần trong hai tháng, lần nào cũng nhắn "sắp tới rồi" khi chưa ra khỏi nhà, thì đó là chuyện đáng nói. Lặp lại mới là thứ làm mòn tình bạn.

Mình muốn bạn ấy làm khác điều gì, cụ thể ra sao? Nếu bạn chỉ thấy khó chịu mà không nói được bạn mong điều gì, cuộc nói chuyện sẽ thành trút giận. Hãy nghĩ ra một điều nhỏ: nhắn thật lúc ra khỏi nhà, hỏi lại chuyện của mình một câu, trả khoản đã mượn trước cuối tháng.

Mình đang bực vì chuyện này, hay vì chuyện khác trong đời mình? Có những tuần bạn mệt, việc dồn, nhà có chuyện, và mọi thứ của bạn bè đều thấy chướng. Nếu vậy, đợi qua tuần đó rồi xem chuyện kia còn đáng nói không. Nhiều khi nó vẫn đáng, nhưng bạn sẽ nói nhẹ hơn hẳn.

Mình có sẵn sàng nghe bạn ấy góp ý lại không? Bạn thân hay đáp "thế còn cậu thì sao". Nếu bạn chuẩn bị tinh thần nghe lại một hai điều về mình, cuộc nói chuyện thành chuyện của hai người chứ không phải một người xử người kia.

Câu nói mẫu theo từng chuyện, từ nhẹ tới rõ

Với bạn thân, giọng nên giữ đúng kiểu hai đứa vẫn nói với nhau. Nói quá trịnh trọng nghe lạ tai, bạn ấy sẽ tưởng có chuyện lớn. Dưới đây là mấy câu cho các chuyện hay gặp.

  • Trễ hẹn, lần nói đầu: "Ê, nói thật nha, mấy lần gần đây tao ngồi chờ mày cũng lâu. Lần sau mày nhắn đúng lúc mày ra khỏi nhà là được, tao tính giờ đi cho khớp."
  • Gặp nhau chỉ để than: "Tao nghe mày kể hoài được, nhưng hôm nay tao cũng có chuyện muốn kể, mày nghe tao một lát nha."
  • Than chuyện cũ mà không đổi: "Chuyện này mày kể với tao lần thứ mấy rồi đó. Tao hỏi thật, mày muốn tao nghe thôi, hay muốn tao nói tao nghĩ gì?"
  • Mượn tiền lặt vặt rồi quên: "Mấy khoản hôm trước cộng lại cũng kha khá rồi, ví dụ giả định chừng năm trăm nghìn. Cuối tháng mày gửi lại tao nha, tao ghi ra đây cho dễ nhớ."
  • Đùa quá tay trước người khác: "Hôm qua mày kể chuyện tao hồi đó trước mặt mấy người mới quen, tao hơi ngại. Chuyện đó giữa hai đứa thôi nha."
  • Khi đã nói mà lặp lại: "Tao nói lần hai rồi nên nói rõ hơn: mày trễ quá ba mươi phút mà không nhắn thì tao về, không phải giận đâu, mà tao cũng có việc của tao."

Xưng hô trong câu mẫu chỉ là ví dụ. Hai người vẫn gọi nhau "cậu tớ", "bà tui", "mình bạn" thì cứ giữ đúng kiểu đó. Thứ quan trọng là câu nói có một việc cụ thể và một đề nghị rõ, không phải từ ngữ.

Thứ tự một cuộc nói chuyện với bạn thân

Với bạn thân, không cần hẹn "có chuyện cần nói" nghe nặng nề. Chọn lúc hai đứa đang đi cùng nhau, đang ngồi quán quen, hay đang trên đường về.

  1. Chờ lúc cả hai đã ăn xong, nói chuyện vui một lúc, không ai đang vội về. Đừng mở màn bằng chuyện góp ý ngay khi vừa ngồi xuống.
  2. Mở đầu bằng một câu thật về tình bạn, ngắn thôi, như "tao quý mày nên mới nói". Đừng dài dòng, vì nói dài thì bạn ấy bắt đầu lo.
  3. Nói đúng một chuyện, có ví dụ gần nhất. Không gom năm chuyện lại một lần.
  4. Nói bạn cảm thấy thế nào, bằng chữ "tao thấy", "mình thấy", không bằng chữ "mày làm tao".
  5. Hỏi ý bạn ấy: "mày thấy sao", "có gì mà tao không biết không". Rồi im và nghe thật.
  6. Chốt một điều nhỏ cả hai cùng đồng ý, rồi chuyển sang chuyện khác cho nhẹ không khí. Đừng ngồi phân tích tiếp.

Nếu bạn ấy cười xoà "ờ biết rồi", đừng ép phải nói nghiêm túc hơn. Với nhiều người, câu cười xoà đó chính là cách nhận, họ chỉ ngại thể hiện ra. Nhìn vào việc họ làm trong mấy lần hẹn sau mới biết họ có để tâm hay không.

Những câu làm bạn thân phật lòng, và cách nói lại

Bạn thân biết quá rõ điểm yếu của nhau, nên lúc bực rất dễ chạm đúng chỗ đau. Đây là mấy câu nên tránh.

Câu dễ buột miệngVì sao bạn ấy tổn thươngNói lại thế nào
"Mày y chang hồi xưa, chẳng thay đổi gì."Phủ nhận cả quãng bạn ấy đã cố"Chuyện trễ hẹn thì vẫn còn, mấy chuyện khác mày đổi nhiều rồi."
"Bảo sao chỗ làm cũ cho mày nghỉ."Lôi chuyện riêng đau nhất ra làm vũ khíKhông lôi chuyện khác vào, chỉ nói chuyện đang bàn
"Tụi nó cũng nói mày vậy đó."Bạn ấy thấy bị cả nhóm bàn sau lưng"Tao thấy vậy nên tao nói, chuyện của tao với mày thôi."
"Thôi, mày muốn làm gì thì làm."Nghe như buông tình bạn"Tao nói xong rồi, mày nghĩ thêm, tao vẫn ở đây."

Có một ranh giới dễ nhầm: góp ý về hành vi ảnh hưởng tới bạn thì nên. Còn những lựa chọn riêng của bạn ấy, như cách tiêu tiền của bạn ấy, chỗ làm bạn ấy chọn, thì bạn chỉ nên nói khi được hỏi, hoặc nói một lần rồi thôi. Bạn thân không có nghĩa là có quyền quyết thay.

Khi nào nên để yên, không cần góp ý

Không phải điều gì chướng mắt ở bạn thân cũng cần nói ra. Bạn ấy ăn nói hơi to ở quán, hay chụp ảnh đồ ăn trước khi ăn, hay mua đồ mà bạn thấy không cần thiết, thì đó là cách sống của bạn ấy, không làm hại tới bạn. Nếu cái gì cũng góp ý, bạn biến thành người canh chừng, và những lời góp ý thật sự quan trọng sẽ bị nghe như tiếng ồn quen tai.

Một phép thử đơn giản: chuyện này có làm mình mất thời gian, mất tiền, mất mặt hay làm mình tổn thương không. Nếu có, nói. Nếu không, mà chỉ là mình thích bạn ấy làm khác đi cho giống mình, thì để yên. Phép thử thứ hai: nếu bạn ấy nói đúng câu đó với mình, mình có thấy bạn ấy có lý không, hay thấy bạn ấy đang xen vào việc riêng.

Cũng có những lúc nên hoãn lại dù chuyện đáng nói: bạn ấy vừa mất việc, nhà có người nằm viện, vừa trải qua một chuyện buồn lớn. Lúc đó, bạn ấy cần một người ngồi cạnh hơn một người góp ý. Chuyện trễ hẹn hay mượn đồ có thể đợi vài tuần. Hoãn như vậy không phải là nuốt vào, mà là chọn lúc bạn ấy đủ sức nghe. Ghi nhớ trong đầu, và khi mọi thứ đã ổn lại, nói nhẹ nhàng như các bước ở trên.

Sau khi đã nói: giữ tình bạn trong những tuần tiếp theo

Vài ngày sau, nhắn bạn ấy một chuyện không liên quan: một tấm ảnh cũ, một câu hỏi vu vơ, một lời rủ đi ăn. Tin nhắn đó nói giùm bạn rằng giữa hai đứa không có gì thay đổi. Người vừa bị góp ý hay lo bạn đang giận; một tin nhắn bình thường gỡ mối lo đó nhanh hơn một tin nhắn xin lỗi.

Lần hẹn kế tiếp, nếu bạn ấy đến đúng giờ hoặc nhắn trước, nói một câu ghi nhận nhẹ nhàng, không trịnh trọng: "Hôm nay đúng giờ ghê, tao khỏi phải gọi thêm ly thứ hai." Đùa một chút cho bạn ấy biết bạn đã thấy. Nếu bạn ấy vẫn trễ như cũ, nhắc lại một lần nữa vào lúc riêng, ngắn hơn lần trước.

Còn nếu bạn ấy có góp ý lại về bạn trong cuộc nói chuyện, đừng xem đó là đòn trả đũa. Nghe, nhận phần đúng, và làm khác thật. Tình bạn bền nhất thường là tình bạn mà cả hai đều đã từng nói thật với nhau ít nhất một lần, và cả hai đều vẫn ở lại.

Câu hỏi thường gặp

Bạn thân hay nói "đùa thôi mà" khi bị góp ý thì sao?

Nhận câu đùa đó nhưng nói lại điều bạn cần. Ví dụ: "Ừ, tao biết mày đùa, nhưng chuyện đó tao không thích bị kể ra." Không cần tranh cãi đó là đùa hay thật, chỉ cần bạn ấy biết chỗ nào bạn không muốn bị đụng tới.

Có nên góp ý bạn thân qua tin nhắn cho đỡ ngại không?

Với chuyện nhỏ như trễ hẹn, một tin nhắn nhẹ nhàng cũng được. Với chuyện làm bạn tổn thương thật, nên nói khi gặp, vì tin nhắn thiếu giọng nói và nét mặt, bạn ấy dễ đọc ra giọng gay gắt hơn bạn muốn.

Nói xong bạn thân giận không nhắn tin mấy ngày thì làm gì?

Cho bạn ấy vài ngày. Sau đó nhắn một tin bình thường, không nhắc lại chuyện cũ. Nếu bạn ấy vẫn lạnh, có thể hỏi ngắn: "Hôm trước tao nói vậy mày còn buồn không?" và để bạn ấy trả lời khi muốn.

Thấy bạn thân đang làm điều có hại cho bản thân thì có nên nói không?

Nên nói một lần rõ ràng, nói vì lo chứ không vì chê, rồi tôn trọng quyết định của bạn ấy. Nếu thấy dấu hiệu nguy hiểm thật như bạn ấy nói tới chuyện tự làm hại mình, đừng giữ bí mật, hãy khuyên bạn ấy gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ và gọi 115 khi khẩn cấp.

Có nên góp ý về chuyện gia đình hay công việc riêng của bạn thân không?

Đó là phần riêng của bạn ấy, nên chỉ nói khi được hỏi ý, và nói về điều bạn thấy chứ không phán xét người kia. Nói một lần là đủ, sau đó bạn ấy chọn thế nào thì vẫn ở bên bạn ấy.

Góp ý nhiều lần mà bạn thân không đổi thì có nên thôi chơi không?

Không nhất thiết phải chọn giữa chịu đựng và cắt đứt. Bạn có thể điều chỉnh cách chơi: hẹn ở chỗ gần nhà mình để đỡ chờ, ít hẹn ăn tối hơn, không cho mượn tiền nữa. Tình bạn vẫn còn, chỉ là bạn giữ phần của mình rõ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138