TonTrong.comTôn Trọng
Góp ý mà không mất lòng

Đồng nghiệp ngồi cạnh làm chậm việc chung: góp ý riêng mà không cần nhờ sếp

Người cùng cấp nộp phần việc trễ, làm ẩu, hay gọi chuyện giữa giờ tập trung: cách nói riêng, câu mẫu theo từng lần, và khi nào mới nên nhờ trưởng nhóm.

Two coworkers in a quiet office meeting nook with two chairs, the man in a slate blue shirt holding blank sheets and explaining, midday light through blinds, over-the-shoulder view

Khi đồng nghiệp cùng cấp làm chậm hay làm ẩu phần việc chung, cách ít mất lòng nhất là nói riêng với họ trước, trong vòng một hai ngày sau sự việc, bằng một câu nêu đúng việc, đúng ảnh hưởng và một đề nghị cụ thể, rồi hỏi họ đang vướng gì. Chỉ nhờ trưởng nhóm khi bạn đã nói thẳng ít nhất hai lần mà không đổi, và báo trước cho đồng nghiệp biết. Đi thẳng lên sếp từ lần đầu là cách nhanh nhất để mất một người cùng làm.

Bài này đi theo một tình huống giả định: anh C và chị D cùng làm ở phòng kế toán, ngang cấp, mỗi người một phần của bộ hồ sơ cuối tháng. Phần của chị D thường tới tay anh C trễ, có lần sai số liệu. Phần dưới là cách anh C chuẩn bị, nói gì, nói ở đâu, và giữ không khí làm việc sau đó.

Cái khó riêng của việc góp ý người ngang cấp

Góp ý cấp dưới thì có quyền, góp ý cấp trên thì có lý do để thận trọng. Còn người ngang cấp thì không ai có quyền gì với ai, nên câu nào nói ra cũng dễ bị nghe thành "anh là ai mà nhắc em". Thêm nữa, hai người còn ngồi cạnh nhau tám tiếng mỗi ngày, ăn trưa cùng mâm, chung nhóm chat. Một câu lỡ lời có thể làm cả năm làm việc khó chịu.

Vì vậy nhiều người chọn cách vòng: than với đồng nghiệp khác, chờ sếp tự phát hiện, hoặc âm thầm làm bù phần của người kia. Cả ba đều có giá. Than với người khác thì sớm muộn tới tai người trong cuộc, và lúc đó chuyện thành nói xấu sau lưng. Chờ sếp phát hiện thì có khi sếp đổ lỗi cho cả hai. Làm bù thì bạn kiệt sức, còn người kia không biết mình đang làm khó ai.

Một chi tiết người đi làm lâu hay nhận ra: người làm chậm thường đã biết mình chậm. Họ đang ngại, đang bị kẹt việc ở đâu đó, hoặc đang chờ ai đó hỏi tới. Một lời góp ý riêng, đúng cách, nhiều khi là cái cớ để họ nói ra cái vướng mà họ chưa dám nói.

Chuẩn bị trước khi nói, mất chừng mười lăm phút

Anh C không nói ngay lúc vừa nhận hồ sơ trễ, vì lúc đó đang bực. Tối hôm đó anh làm mấy việc này trước:

  1. Ghi lại hai ba lần gần nhất, có ngày cụ thể: hẹn ngày nào, nhận ngày nào, sai ở chỗ nào. Không cần ghi cả năm, chỉ cần những lần gần.
  2. Viết một câu về ảnh hưởng: phải làm thêm giờ, phải gửi trễ cho phòng khác, bị hỏi lại. Ảnh hưởng tới việc chứ không phải ảnh hưởng tới "uy tín cả phòng" chung chung.
  3. Nghĩ sẵn một đề nghị nhỏ: chốt hạn sớm hơn một ngày, gửi bản nháp trước, hoặc nhắn trước khi biết sẽ trễ.
  4. Chọn chỗ: góc họp nhỏ, quầy pha nước lúc vắng, hoặc lúc cùng xuống lấy xe. Không phải bàn làm việc giữa phòng, không phải trong nhóm chat.
  5. Chọn lúc: đầu giờ chiều, khi cả hai không bị hạn chót đè. Tránh cuối ngày thứ Sáu và tránh ngay sau khi người kia vừa bị sếp gọi.

Bước ghi chép nghe có vẻ kỹ quá, nhưng nó cứu bạn khỏi hai câu nguy hiểm nhất: "lúc nào cũng" và "lần nào cũng". Có ngày cụ thể trong tay, bạn tự khắc nói đúng mức, không phóng đại.

Câu nói mẫu, từ lần đầu tới lần thứ ba

Giọng nói giữa người cùng cấp nên giữ như khi bàn công việc bình thường. Đừng trịnh trọng như biên bản, cũng đừng đùa cho qua.

  • Lần đầu, mở lời: "Chị D ơi, chiều nay chị có mười phút không, em muốn bàn với chị chuyện phần hồ sơ tháng này cho trơn tru hơn."
  • Lần đầu, nói việc: "Tháng này phần đối chiếu tới em chiều ngày 28, mình hẹn ngày 25. Em phải làm thêm hai tối mới kịp nộp. Chị có đang vướng gì ở khâu trước không?"
  • Lần đầu, đề nghị: "Hay tháng sau mình dời hạn của chị lên ngày 24, có gì chị nhắn em sớm một ngày là em sắp xếp được."
  • Lần hai, rõ hơn: "Chị ơi, tháng này lại trễ ba ngày, em nói lại lần nữa vì em không xoay kịp. Mình cần giữ đúng mốc đã hẹn, chị thấy cần em hỗ trợ gì thì nói em."
  • Lần ba, báo trước khi nhờ trưởng nhóm: "Em đã nói với chị hai lần rồi nên lần này em nói thẳng: nếu tháng sau vẫn trễ, em sẽ xin anh trưởng phòng chia lại mốc cho cả hai. Em báo chị trước để chị không bất ngờ."
  • Khi chuyện là thói quen làm phiền, như gọi chuyện lúc mình đang tập trung: "Sáng em cần tập trung tới mười giờ, có gì chị nhắn em, mười giờ em qua liền nha."

Câu cuối cho thấy góp ý ngang cấp không chỉ là chuyện hạn chót. Mọi thói quen ảnh hưởng tới việc của mình, như nói điện thoại to, bật nhạc không đeo tai nghe, mượn máy tính không hỏi, đều dùng được cùng khung: một việc, một ảnh hưởng, một đề nghị.

Nói dở và nói được với người cùng cấp

Những câu bên trái là những câu anh C suýt nói lúc bực. Bên phải là cách anh đã nói lại.

Nói dởNgười kia nghe thànhNói được
"Chị làm ẩu quá."Bị chê năng lực"Bảng tháng này lệch hai dòng ở phần thuế, chị xem lại giúp em."
"Cả phòng ai cũng phải chờ chị."Bị cả phòng bàn tán"Em phải chờ phần của chị nên phần em cũng trễ theo."
"Để em báo anh trưởng phòng."Bị doạ"Mình tự xếp lại mốc với nhau trước nhé chị."
"Thôi để em làm luôn cho nhanh."Bị coi là không làm được"Chị cần em gửi mẫu bảng hôm trước không, có sẵn công thức đó."
Nhắn vào nhóm chat chung: "Ai chưa nộp phần thì nộp nhé."Bị nhắc khéo trước mặt mọi ngườiNhắn riêng một câu, đúng tên, đúng việc

Câu "để em làm luôn" nghe tưởng tốt bụng, nhưng thường là câu làm mất lòng nhất, vì nó ngầm nói người kia không đủ sức. Nếu muốn giúp, đưa công cụ hay mẹo, đừng giành phần việc.

Khi nào mới nên nhờ trưởng nhóm, và nhờ thế nào

Khi đã nói riêng ít nhất hai lần mà không đổi. Hai lần là đủ để người kia biết rõ vấn đề và có cơ hội sửa. Tới lần ba, bạn không còn đi "mách", mà là đang xin người có quyền sắp xếp lại việc.

Khi ảnh hưởng đã vượt ra ngoài hai người. Hồ sơ trễ làm phòng khác trễ, khách hàng phàn nàn, có rủi ro sai số tiền. Lúc đó không báo mới là sai, vì người phụ trách cần biết để xử lý.

Báo trước cho đồng nghiệp, đừng đi cửa sau. Câu "em sẽ xin anh trưởng phòng chia lại mốc" nói trước mặt người kia khác hẳn việc họ nghe từ sếp rằng bạn đã đi báo. Cái trước là minh bạch, cái sau là bị đâm sau lưng.

Nói với trưởng nhóm về việc, không về con người. Trình bày mốc hẹn, mốc nhận, ảnh hưởng, và đề nghị cách chia lại. Không kể "chị ấy dạo này hay đi trễ về sớm" hay những chuyện ngoài lề.

Nếu chuyện không phải chậm việc mà là quấy rối, đe doạ, xúc phạm. Đó không còn là chuyện góp ý giữa đồng nghiệp. Ghi lại thời gian, nội dung, lưu tin nhắn, rồi báo bộ phận nhân sự hoặc công đoàn, không cần tự nói chuyện riêng trước.

Khi người kia đáp lại bằng chuyện lỗi của bạn

Rất hay gặp: anh C vừa nói xong chuyện hồ sơ trễ, chị D đáp ngay "thế tháng trước anh gửi bảng lương cho em cũng trễ còn gì". Phản xạ tự nhiên là cãi lại, giải thích vì sao tháng trước mình trễ. Đó là lúc cuộc nói chuyện trượt khỏi đường ray, biến thành hai người kể tội nhau, và chuyện cần sửa thì không ai sửa.

Cách gỡ là nhận phần đúng trước, ngắn gọn, rồi đưa câu chuyện về lại việc chính. Ví dụ: "Ừ, tháng trước em gửi trễ thật, em xin lỗi chị. Vậy mình chốt luôn cả hai chiều: em gửi bảng lương cho chị trước ngày 20, chị gửi phần đối chiếu cho em trước ngày 25, được không chị?" Câu đó làm hai việc cùng lúc: cho người kia thấy bạn không đứng trên họ, và biến lời phản công thành một thoả thuận hai chiều.

Nếu chuyện người kia nêu ra là không đúng, cũng đừng tranh luận dài. Một câu như "Chuyện đó em nghĩ khác chị, mình bàn riêng lúc khác nhé, giờ mình chốt chuyện mốc hồ sơ trước" là đủ. Mỗi cuộc nói chuyện chỉ nên giải quyết một việc. Hai việc vướng vào nhau thì cả hai đều không xong, và người ra về sẽ chỉ nhớ là vừa cãi nhau.

Giữ không khí làm việc sau khi đã nói

Ngày hôm sau, anh C vẫn hỏi chị D có xuống ăn trưa không như mọi hôm. Không nhắc lại chuyện hôm qua, không nhìn đồng hồ mỗi khi chị đi ngang. Với người ngồi cạnh nhau cả ngày, cư xử bình thường là cách nhanh nhất để người kia hiểu cuộc nói chuyện hôm trước là về công việc, không phải về tình cảm.

Khi tháng sau phần của chị D tới đúng hạn, anh nhắn riêng: "Tháng này phần của chị tới sớm, em nộp kịp hết, cảm ơn chị nhiều." Một tin ngắn như vậy làm người kia thấy công sức sửa đổi của mình được nhìn thấy. Đừng khen trước nhóm theo kiểu "tháng này chị D đúng hạn rồi nhé", vì nó lại nhắc mọi người rằng trước đây chị trễ.

Và nếu trong lúc nói chuyện chị D kể rằng mình đang ôm thêm việc của một phòng khác, đó là thông tin quý. Có khi cả hai cùng đi gặp trưởng phòng để xin chia lại việc, và người đáng ngại hoá ra lại thành người cùng phe. Rất nhiều chuyện chậm trễ giữa người ngang cấp bắt nguồn từ việc bị giao quá tay, chứ không phải lười.

Câu hỏi thường gặp

Có nên góp ý đồng nghiệp ngay trong cuộc họp không?

Không nên, kể cả khi lỗi lộ ra ngay trong cuộc họp. Chỉ nói một câu trung tính như "phần này mình bàn thêm sau nhé", rồi nói riêng sau đó. Góp ý trước mặt cả nhóm khiến người kia lo giữ thể diện hơn là nghe.

Đồng nghiệp lớn tuổi hơn, làm lâu năm hơn thì góp ý thế nào?

Giữ cùng khung một việc, một ảnh hưởng, một đề nghị, nhưng mở lời bằng câu hỏi ý kiến thay vì câu khẳng định. Ví dụ: "Anh ơi, em thấy phần này hay bị trễ ở khâu chuyển, anh có cách nào để mình gửi nhau sớm hơn không?"

Đồng nghiệp đáp lại "việc của chị chị biết" thì xử sao?

Đừng cãi tiếp ngay lúc đó. Nói ngắn: "Dạ, em chỉ nói phần ảnh hưởng tới việc của em thôi, mình giữ mốc hẹn nhé chị." Rồi dừng. Nếu chuyện vẫn lặp lại, bước tiếp theo là báo trước rồi nhờ trưởng nhóm như đã nói.

Góp ý xong đồng nghiệp đi kể lại với người khác thì sao?

Bạn không kiểm soát được việc đó, nhưng nếu bạn đã nói riêng, nói đúng việc, thì câu chuyện kể lại cũng không có gì làm bạn xấu đi. Đừng chạy đi giải thích với từng người, cứ làm việc bình thường.

Có nên góp ý qua nhóm chat của phòng cho nhẹ không?

Không nên. Nhắc chung trong nhóm chat nghe như nhắc khéo trước mặt mọi người, người bị nhắc sẽ thấy xấu hổ, còn người không liên quan thì thấy bị làm phiền. Nhắn riêng hoặc nói trực tiếp vẫn tốt hơn.

Nếu chính mình cũng hay trễ phần khác thì có nên góp ý không?

Vẫn nên, nhưng nhận phần của mình trước. Ví dụ: "Em biết em cũng có lúc gửi trễ, nên em đề nghị mình cùng chốt mốc sớm hơn một ngày." Như vậy cuộc nói chuyện thành cùng sửa chứ không phải một người bắt lỗi người kia.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138